İpotekli Konut Finansman (Mortgage) Sistemindeki Riskler ve Mortgage Sigortası İpotek ile konut finansmanı sistemi ipotek karşılığında menkul kıymetleştirilen kredileri ifade etmek adına kullanılan bir sistemdir. Geniş bağlamı açısından, uzun vadede aylık taksitler şeklinde ödenmek üzere olan bir gayrimenkulün satın alımının yapılmasını ve borç sona erene değin gayrimenkulün mülkiyetinin finansman kurumda, kullanım haklarının ise satın alınan […]

 Mortgage Sistemi Nedir?

08.10.2019 - 18:30

Güncelleme : 08.10.2019 - 18:30

İpotekli Konut Finansman (Mortgage) Sistemindeki Riskler ve Mortgage Sigortası

İpotek ile konut finansmanı sistemi ipotek karşılığında menkul kıymetleştirilen kredileri ifade etmek adına kullanılan bir sistemdir. Geniş bağlamı açısından, uzun vadede aylık taksitler şeklinde ödenmek üzere olan bir gayrimenkulün satın alımının yapılmasını ve borç sona erene değin gayrimenkulün mülkiyetinin finansman kurumda, kullanım haklarının ise satın alınan kişide olmasını sağlayan ve öte yandan alacak haklarına dayanan menkul kıymetleştirme işlemlerinin yapıldığı bir kredi sistemi olarak kullanılıyor.

Sistemin riskleri ise genel anlamda dört bölümde ortaya çıkıyor. Bunlar faiz riski, likidite riski, kredi ve erken ödeme riskleri olarak dört ayrı katmanda göze çarpıyor. Ayrıca ipotek ile konut finansmanı sistemi tüketicilerle beraber kredi veren kurumlara, kamuya ve genel bağlamda ekonomi ve sermaye piyasalarının derinleşmesine son derece önemli faydaları bulunuyor. Ancak bu duruma rağmen sistemin hem kredi veren taraf hem de alan taraf açısından çeşitli riskleri de bulunuyor. Risklere karşı ise sigorta hizmetlerinden faydalanmak oldukça önemli bir yer tutuyor.

Faiz Riski Nedir?

Faiz nedeniyle oluşan risk hem kredi kullanan kişilerin hem de kredi kullandıran finansman kuruluşlarının karşılaşabildiği bir risk biçimidir. Faiz oranındaki risk, piyasanın faiz oranlarıyla yapılan sözleşmede yaratılan faiz oranlarının farklılaşması durumunda ortaya çıkıyor. Ancak bu durum kredi türüne göre değişiyor.

Zira sabit faizli ipotek karşılığında menkul kıymetleştirilmiş krediler açısından piyasada faiz oranının artması kredi veren tarafları olumsuz biçimde etkilerken, değişken oranlı ipotek karşılığında kredilerde ise olumlu etkilemektedir. Faiz riskini kontrol altında tutabilmek adına en çok başvurulan yöntem ise risklere karşı sigorta yoluna başvurmak olarak görünüyor. Bu durumda faiz oranları sınırların dışına taştığında sigorta devreye girerek zararı karşılıyor ve zarar tazmin edilerek faiz riski aşılmış oluyor.

Erken Ödeme Riski Nedir?

Erken ödeme riski ipotek kredilerinde krediyi veren kurum açısından ortaya çıkma olasılığı olan bir risk unsuru olarak göze çarpıyor. İpotek olarak karşılığı verilen kredinin vadesi henüz gelmeden ödenmesi kredi veren tarafı olumsuz etkiler. Erken ödeme riski piyasa faiz hadlerinde istikrar yaşandığı dönemlerde daha az görülürken, dalgalanmaların yoğun yaşandığı zamanlarda arttığı gözlenen bir durumdur.

Kredi Riski Nedir?

İpotek krediler açısından krediyi alan tarafın geri ödememesi durumu kredi riski olarak adlandırılır. İpotek olarak verilen krediler açısından borcun zamanında ödenmediği durumlarda ipotek olarak verilen gayrimenkulün satış hakkı ortaya çıkıyor. Bu olasılık kredi riskini ortaya çıkarıyor. Öte yandan Mortgage sigortasının hizmet verdiği riskler arasında kredi riski de yer alıyor.

Likidite Riski Nedir?

Likidite riski kredinin ödenemediği durumlarda menkul kıymetlerin satışı sırasında karşılaşılan risktir. Menkul alınan ipotekli ürünün satış sürecindeyken mevcut olan arz talep dengesi satıştan kazanılacak miktarı doğrudan etkiliyor. Gelişmiş ülkelerde likidite riski ipotekli piyasalar sürekli aktif olduğu için genellikle azdır. Çeşitli sebeplerle kredi ödemesinin yapılamadığı ve krediyi veren kurumun da taşınmazın satışına yönelik karar aldığı durumlarda gayrimenkulün nakde dönüşünü piyasanın o anki durumu ve gayrimenkulün mevcut fiziki durumu belirliyor.

Mortgage Sigorta Türleri

Mortgage sigortası ipoteğe bağlı kredilerin ödenmemesi durumunda oraya çıkması muhtemel riskler sebebiyle oluşabilecek olan ekonomik kayıplardan korunmak amacıyla kullanılıyor. Borç verirken ortaya bazı riskler çıkar. Ülkede faizlerin düşmesi sebebiyle krediler zamanında ödense dahi borç veren taraf için olumsuz sonuçlar doğurabilir. Öte yandan borç alan taraf ödeme sorunu yaşayabilir. Mortgage sigortasının üç fonksiyonu kullanılıyor.

Bunlardan birincisi, ipotekli konut kredilerinde borç miktarının ödenebilmesi açısından tasarruf yapılmasını sağlamak olarak göze çarpıyor. Bir diğeri ise ipotekli konutları satın alarak, yatırımcı rolü oynamak olarak gözleniyor. Mortgage bir diğer kullanım şeklinde ise oluşabilecek risklere karşı koruma hizmeti veriyor. Yaşanacak değer kaybı, iş görememezlik gibi durumlarda oldukça faydalı olan mortgage sigortası ipotekli krediler dünyasında oldukça önem arz ediyor.

Mortgage Sigortası Neden Önemli?

Mortgage sigortası ipotekli konut kredilerinde ortaya çıkması muhtemel olan risklere karşı korunmayı sağladığı için oldukça önemli bir yer tutuyor. Birincil ve ikincil piyasaların daha rahat hareket etmesini sağlayan mortgage sigortaları piyasaların daha sağlam bir yapıda hareket etmesine ve daha hızlı bir biçimde gelişebilmesine olanak tanıyor.

YORUMLAR
Bir Yorum Yapın