Ali Mamik

Ali Mamik

Dünya

KUZEY KUTBU'NDA NELER OLUYOR?

13 Aralık 2019 - 16:08 - Güncelleme: 13 Aralık 2019 - 16:16

Kuzey Kutup Bölgesi'ndeki sıcaklıklar, Salı günü yayınlanan bir rapora göre, yaz aylarındaki deniz buzu, bölgesel gıda ağları üzerindeki kademeli etkilerin ve deniz seviyesinin yükselmesiyle ilgili endişelerin artmasına yol açan rekor seviyelere yakın kaldı.

Bilim adamları, Eylül ayında sona eren yılın ortalama sıcaklıklarının 1900'den bu yana ikinci en yüksek değerlere ulaştığını belirtti. Bu durum yeni bir yüksek seviyede, endişe verici bir trend izliyor: Sonuçta, son altı yıl içerisinde bölgede kaydedilen en sıcak yıl oldu.

Birleşik Devletler Dartmouth College'daki Thayer Mühendislik Okulu'ndan ve deniz buzuyla ilgili raporun baş yazarı Profesör Donald K. Perovich, “Bu durum Gerçekten baskı altında bir sisteme sahip olduğumuzu gösteriyor” dedi.
Rapordaki sonuçlar, bölgedeki iklim değişikliğinin etkilerini geniş bir şekilde ele alan ve mevcut bulguları tarihsel kayıtlarla karşılaştıran Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi tarafından üretilen gözetimli bir değerlendirme olan yıllık Arctic rapor kartından alınmıştır. Kuzey Kutbu araştırmacılar için ilgi çekici çünkü gezegenin geri kalanından iki kat daha hızlı ısınıyor ve hem okyanusta hem de karada değişimlere neden oluyor.
Perovich,“Hiç bir gelişme göstermiyor. İşler kötüye gidiyor” dedi.
Temmuz ayında, İzlanda Reykjavik en sıcak ayını rekor kırarak geçirdi. Benzer şekilde, Anchorage, Alaska, haziran, temmuz ve ağustos aylarında ısı rekoru kırdı.
Ancak aşırı sıcaklıklar yaz ile sınırlı değildi. Svalbard, Norveç'te, Aralık sıcaklıkları 1981-2010 sıcaklık ortalamasından daha sıcak olan 10 derece Fahrenheit veya yaklaşık 5.5 santigrat derece idi. Science Advances dergisinde bu yıl yayınlanan bir araştırma , yüksek emisyon senaryosunda Kuzey Kutbu'nun bazı bölgelerinde geç sonbahar sıcaklıklarının, 23 Fahrenheit  dereceden fazla sıcaklığa ulaşabileceğini ortaya koydu.
Isınma sıcaklıkları raporda belgelenen değişikliklerden sadece biriydi. Grönland buz tabakasının %95’i, normalden daha erken bir erimenin başlamasından dolayı kısmen de olsa, deniz seviyesinin yükselmesiyle ilgili endişelerin artmasına neden oluyor.
Nature dergisinde Salı günü yayınlanan ayrı bir araştırma , Grönland'ın 1990'lı yıllara göre yedi kat daha hızlı buz kaybettiğini, yüzlerle ifade edilebilecek bir zaman  sonuna kadar kabaca üç deniz seviyesi ekleyebilecek bir hız buldu.
Kutup bölgelerini serinletmeye yardımcı olan, küresel hava düzenlerini ılımanlaştıran ve kutup ayıları gibi hayvanlar için kritik habitat sağlayan Kuzey Kutup Denizi buzu, 1979'da uydu kayıtlarından bu yana kaydedilen ikinci en düşük yaz ölçüsüyle eşleşerek bu yıl düşmeye devam etti. 2016 ve 2006.)
Özellikle, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük ticari balıkçılığın bir bölümü olan Bering Denizi, art arda ikinci kış için deniz buzunda benzeri görülmemiş bir düşüş gördü. Artık deniz buzu daha ince ve erimeye daha yatkın olma eğilimindedir .
Deniz buzu kaybı, okyanustaki ısı miktarını değiştirir ve bu da balıkçılık ve ekosistemleri etkiler ve bu birbirine bağlı sistem içinde basamaklı etkiler yaratır. Etkilenenler arasında Alaska'da Inupiat, Central Yupik, Cupik, St. Lawrence Adası Yupik ve Unangan halkları dahil olmak üzere 70'ten fazla Yerli topluluk var. Raporun 14 yıllık tarihinde ilk kez, bu topluluklardan bazılarının girdilerini içeriyordu.
Isınan Kuzey Kutbu'nun, topluluklarının dayanıklılığına temel teşkil eden gıda kaynaklarına erişimlerini azalttığını söylediler.
Gecikmeli ve daha belirgin sonbahar donması, yılın büyüyen bir döneminde toplulukları izole eder. Çünkü bu süre zarfında komşu topluluklara seyahat etmek için tekneyi kullanamıyorlar ama aynı zamanda buz üstünde güvenle yolculuk yapamıyorlar. Aynı zamanda değişen okyanus sıcaklıkları yiyecek mevsimlerini değiştiriyor. 
Tüm Kuzey Kutup  bölgesi toplulukları permafrost(kutuplardaki sürekli donmuş olan toprak) üzerine inşa edilmiştir. İklim değişikliği nedeniyle, o zemin çözülüyor olduğu gibi, yolların çökmesine ve evlerin yıkılmasına neden olacak.
Ayrıca raporda dikkat çeken diğer bir husus, Kuzey Kutbu’nda oluşan etkiler Kuzey Kutbu’nda kalmayacak görüşü. Permafrost, atmosferde olduğu gibi iki kat daha fazla ısı emici karbondioksit ayırır. Bu zemin çözüldüğü için , karbonu atmosfere salıvererek iklim değişikliğini şiddetlendiriyor. Araştırmacılar, eğer çok fazla permafrost çözülme olursa, permafrost'un çözülmesinin daha da çözülme permafrostuna yol açacağını ve bunun da iklim değişikliğini daha kötü hale getireceğini söylüyor. Alaska permafrost'taki karbon akışının son gözlemleri, depolananlardan daha fazla karbon salındığını tespit etti.
National Snow and Ice Data'da araştırma yapan bir bilim adamı olan Matthew Druckenmiller “Alaska’da birkaç yıldan uzun bir süredir yapılan ölçümlerin Kuzey Kutbu’nda permafrostun olduğu diğer bölgelerin daha geniş Arctic sistemini temsil edip etmediğine dair asıl sorunun cevabına ulaşılmış değil” dedi.
Colorado Boulder Üniversitesi'ndeki merkez ve raporun editörlerinden biri. “Son raporlara göre Kuzey Kutbu'nun bu rolü iklim sistemine geniş çaplı bir geri bildirim olarak oynamaya başladığına dair işaretler görüyoruz.”diyor.
KAYNAK: "nytimes.com''

YORUMLAR

  • 4 Yorum
  • cemal ergin....
    5 ay önce
    Ali abi bu yazı bu topluma fazla...Abi dolar ne olur
  • Bayram Ali Çakıroğlu
    5 ay önce
    Sonuçlar vahim. Inşallah gerekli tedbirler alınır ve ekosistemin dengesi korunur.
  • İlkan Demirbağ
    5 ay önce
    Dünyanın gidişatı pek iyi gitmiyor.Karbon salınımı üst sınırında üzerinde.
  • Mustafa Taşer
    5 ay önce
    Bilgiler için teşekkürler. Sona yaklaştıkça korkmamak mümkün değil. Tabii ki bu kadar kirletme çabasının sonucunda kaçınılmaz son... Kolay gelsin.